Spoelhuis van je naaimachine in elkaar zetten

Heb je het spoelhuis van je naaimachine uit elkaar gehaald om schoon te maken en weet je niet meer precies hoe alles terug moet? Geen paniek. Bij veel mechanische naaimachines kun je naast het spoelhuis ook de grijper en de ring rond de grijper verwijderen. Deze onderdelen moeten daarna in de juiste volgorde worden teruggeplaatst. Welke werkwijze je nodig hebt, hangt af van het type naaimachine. Hieronder helpen we je eerst bepalen welk systeem je hebt en daarna zetten we de onderdelen stap voor stap terug.

Eerst kijken: wat heb je precies uit elkaar gehaald?

Niet iedere naaimachine heeft hetzelfde spoelsysteem. Het is daarom belangrijk om eerst naar je eigen machine te kijken.

Er zijn twee situaties die veel voorkomen:

Heb je alleen een klein spoeltje uit de machine gehaald? Dan hoef je waarschijnlijk helemaal geen compleet spoelhuis in elkaar te zetten.

Liggen er meerdere metalen onderdelen naast je machine? Lees dan verder bij het volgende onderdeel.

Grijper en spoelhuis weer in elkaar zetten

Bij verschillende mechanische naaimachines kun je tijdens het schoonmaken het complete gedeelte rond het spoelhuis openen. Je kunt dan onder andere de grijper en de ring die deze op zijn plaats houdt verwijderen.

De exacte constructie verschilt per machine. De onderstaande werkwijze geldt daarom alleen wanneer je machine daadwerkelijk zo’n uitneembaar systeem heeft.

Pak indien mogelijk ook de handleiding van jouw model erbij.

1. Zet de naald helemaal omhoog

Zet de machine uit en haal bij voorkeur de stekker uit het stopcontact.

Draai vervolgens rustig aan het handwiel totdat de naald in de hoogste positie staat. Draai het handwiel in de richting die de fabrikant van jouw machine voorschrijft.

Verwijder eventueel het spoelhuis wanneer dit nog in de machine zit.

2. Controleer of de spoelbaan schoon is

Nu alles toch openligt, is dit een goed moment om pluisjes en draadrestjes te verwijderen.

Gebruik hiervoor bijvoorbeeld het kleine borsteltje dat bij veel naaimachines wordt geleverd. Kijk vooral rond de grijper en spoelbaan. Hier kunnen zich na verloop van tijd behoorlijk wat stof en textielvezels verzamelen.

Gebruik niet zomaar olie.

Bij sommige mechanische machines schrijft de fabrikant voor dat de grijperbaan op bepaalde momenten wordt gesmeerd. Andere machines mogen op deze plek juist niet door de gebruiker worden geolied.

De handleiding van jouw model is hierin leidend.

3. Plaats de grijper terug

Pak het grijperdeel en plaats dit terug in de spoelbaan.

Het onderdeel moet netjes in zijn positie vallen. Gebruik hierbij geen kracht.

Lukt het alleen wanneer je hard moet duwen of draaien? Stop dan. Waarschijnlijk staat het onderdeel niet in de juiste positie.

Controleer opnieuw de stand van de naald en het handwiel en vergelijk de positie van de grijper met de afbeelding in de handleiding van je machine.

4. Plaats de grijperring terug

Bij een klassiek systeem zit rondom de grijper een ring die het onderdeel op zijn plaats houdt.

Plaats deze ring in de juiste positie rond de grijper. Let goed op eventuele nokjes, uitsparingen of markeringen. Die helpen je bepalen hoe de ring gemonteerd moet worden.

De ring moet vlak en netjes op zijn plaats liggen.

5. Sluit de borgklemmen

Heeft jouw machine twee kleine borgarmen of klemmen naast de grijperring? Zet deze dan terug over de ring.

Deze onderdelen zorgen ervoor dat de grijper en ring tijdens het naaien op hun plaats blijven.

Controleer of beide klemmen volledig gesloten zijn.

Het spoeltje in het spoelhuis plaatsen

Nu de grijper weer gemonteerd is, kun je het spoeltje in het losse spoelhuis plaatsen.

En hier wordt vaak een fout gemaakt.

De draairichting van het spoeltje is namelijk niet bij iedere naaimachine hetzelfde.

Bij bepaalde Pfaff-machines moet het spoeltje volgens de handleiding bijvoorbeeld met de klok mee draaien wanneer je aan de draad trekt. Bij andere merken en modellen kan de voorgeschreven richting anders zijn.

Ga dus niet automatisch uit van een instructie als “de draad moet altijd linksom lopen”.

Controleer de handleiding van jouw machine.

Draad door het spoelhuis leiden

Plaats het spoeltje in de voorgeschreven richting in het spoelhuis.

Trek daarna de draad door de daarvoor bedoelde gleuf. Bij een klassiek metalen spoelhuis loopt de draad vervolgens onder het spanningsveertje.

Laat een stukje draad uitsteken.

Trek voorzichtig aan de draad. Het spoeltje moet kunnen draaien en de draad moet netjes door de geleiding lopen.

Spoelhuis terugplaatsen in de naaimachine

Pak het gevulde spoelhuis bij het klepje of hendeltje waarmee het spoelhuis wordt vastgehouden.

Breng het spoelhuis vervolgens naar de grijper.

Bij veel klassieke systemen zit aan het spoelhuis een uitstekende nok of vinger die in een daarvoor bedoelde uitsparing moet vallen. Hierdoor kan het spoelhuis niet ongecontroleerd meedraaien.

Schuif het spoelhuis voorzichtig op zijn plaats.

Je moet kunnen voelen dat het goed zit. Het spoelhuis hoort niet los voor de grijper te hangen of er direct weer uit te vallen.

Forceer het niet als het niet past.

Controleer dan:

• of de grijper goed gemonteerd is;
• of de grijperring goed zit;
• of de borgklemmen gesloten zijn;
• of je het juiste spoelhuis gebruikt;
• of het spoelhuis in de juiste positie wordt geplaatst.

Test eerst met het handwiel

Zit alles weer op zijn plaats? Start de naaimachine dan niet meteen met het voetpedaal.

Draai eerst langzaam met de hand aan het handwiel in de voorgeschreven richting.

Kijk en luister ondertussen goed.

De naald moet vrij kunnen bewegen en mag het spoelhuis of andere metalen onderdelen niet raken. Ook de grijper moet zonder blokkeren kunnen bewegen.

Draai een paar volledige omwentelingen.

Voel je plotseling weerstand? Hoor je metaal tegen metaal tikken? Of lijkt de naald ergens tegenaan te komen?

Stop dan.

Gebruik geen kracht om het handwiel door de blokkade heen te draaien. Haal het spoelhuis opnieuw los en controleer de montage.

Pas wanneer alles soepel beweegt, kun je de machine weer inschakelen.

Onderdraad weer omhoog halen

Na het plaatsen van het spoelhuis moet bij veel machines de onderdraad weer omhoog worden gehaald.

Houd het uiteinde van de bovendraad losjes vast.

Draai vervolgens met het handwiel de naald omlaag en weer omhoog. De bovendraad maakt hierbij een lus rond het spoelgedeelte en neemt de onderdraad mee naar boven.

Trek de lus voorzichtig omhoog en haal beide draden onder het naaivoetje door naar achteren.

De machine is nu in principe klaar voor een eerste proefstukje.

Heb je een spoeltje dat van bovenaf in de machine gaat?

Bij veel moderne naaimachines werkt het anders.

Je ziet dan boven op de vrije arm, vlak onder de naald, een transparant of kunststof klepje. Daaronder ligt het spoeltje horizontaal.

Dit wordt vaak een drop-in spoelsysteem genoemd.

Bij zo’n machine hoef je normaal gesproken niet voor iedere spoelwisseling een metalen spoelhuis uit de voorkant te verwijderen.

De algemene werkwijze is dan:

1. Zet de machine uit.
2. Zet de naald in de juiste positie.
3. Verwijder het spoelhuisdeksel.
4. Plaats het juiste spoeltje in de voorgeschreven richting.
5. Leid de draad door de aangegeven gleuf.
6. Volg de draadgeleiding van de machine.
7. Plaats het deksel terug.

Op veel machines staan rondom het spoelgedeelte kleine pijlen of symbolen die aangeven hoe de draad moet lopen.

Volg die route.

Ook hier geldt dat de draairichting van het spoeltje per machine kan verschillen.

Heb je het spoelhuis van een drop-in systeem verwijderd?

Bij het schoonmaken kun je bij sommige horizontale systemen ook het kunststof spoelhuis zelf verwijderen.

Dit onderdeel moet daarna zeer precies terug worden geplaatst.

Gebruik hiervoor bij voorkeur de instructies van het exacte model naaimachine. De vorm en positionering van het spoelhuis verschillen namelijk per fabrikant en model.

Let bij het terugplaatsen op eventuele:

• markeringen;
• nokjes;
• uitsparingen;
• positioneringspunten.

Het spoelhuis moet vlak in de grijperbaan liggen.

Een verkeerd geplaatst kunststof spoelhuis kan problemen veroorzaken zodra de machine begint te naaien.

Spoelhuis past niet meer

Kon je het spoelhuis zonder moeite verwijderen, maar krijg je het nu met geen mogelijkheid terug?

Ga dan niet harder drukken.

Controleer eerst de stand van het mechanisme. Bij een klassiek systeem kan het nodig zijn dat de grijper en naald in een bepaalde positie staan voordat het spoelhuis correct geplaatst kan worden.

Controleer daarna of alle onderdelen vóór het spoelhuis goed gemonteerd zijn.

Een verkeerd geplaatste grijperring kan er bijvoorbeeld voor zorgen dat het spoelhuis daarna ook niet meer goed past.

Spoelhuis blijft niet zitten

Een correct geplaatst los spoelhuis hoort tijdens het naaien op zijn positie te blijven.

Valt het spoelhuis meteen weer naar buiten? Controleer dan of je het volledig op de daarvoor bedoelde positie hebt geschoven en of het vergrendelmechanisme correct werkt.

Controleer ook of je het juiste spoelhuis voor de machine gebruikt.

Spoelhuizen kunnen sterk op elkaar lijken, maar kleine verschillen in afmetingen of vorm zijn voldoende om problemen te veroorzaken.

Spoelhuis draait mee

Een spoelhuis is zo ontworpen dat het op een specifieke manier in de machine wordt gepositioneerd.

Draait het complete huis ongecontroleerd mee? Zet de machine uit.

Controleer vervolgens of de positioneringsnok of andere vergrendeling op de juiste plek zit.

Ga niet verder naaien in de hoop dat het onderdeel vanzelf terug op zijn plek springt.

Handwiel van naaimachine zit vast na terugplaatsen

Dit is een duidelijk signaal dat je eerst moet controleren wat er misgaat.

Mogelijke oorzaken zijn:

Probeer een vastgelopen machine nooit met extra kracht door te draaien.

Daarmee kun je onder andere de naald, grijper of andere onderdelen beschadigen.

Naald raakt het spoelhuis

Stop direct met naaien.

Een naald hoort tijdens normaal gebruik niet tegen het spoelhuis te slaan.

Is het probleem ontstaan direct nadat je het spoelgedeelte uit elkaar hebt gehaald? Controleer dan eerst of alle onderdelen correct zijn teruggeplaatst.

Controleer ook of de naald:

• recht is;
• correct geplaatst is;
• volledig op de juiste hoogte in de naaldhouder zit;
• geschikt is voor de machine.

Blijft de naald het spoelgedeelte raken terwijl alles correct gemonteerd lijkt? Laat de machine dan nakijken. Er kan meer aan de hand zijn dan alleen een verkeerd geplaatst spoelhuis.

Onderdraad komt niet omhoog

Zit alles weer in elkaar maar krijg je de onderdraad niet omhoog?

Controleer eerst of het spoeltje correct in het spoelhuis zit en de draad door de juiste geleiding loopt.

Rijg daarna ook de bovendraad opnieuw in. Een probleem dat eruitziet alsof het bij de onderdraad zit, kan namelijk ook worden veroorzaakt door een verkeerd ingeregen bovendraad.

Zet de naald omhoog, rijg de machine opnieuw in en probeer de onderdraad vervolgens nogmaals met het handwiel omhoog te halen.

Singer, Brother, Pfaff of Janome: is het spoelhuis hetzelfde?

Nee.

Zelfs binnen één merk kunnen verschillende soorten spoelsystemen worden gebruikt.

Singer heeft bijvoorbeeld zowel machines met klassieke uitneembare spoelhuizen als modellen met een drop-in systeem.

Bij Brother hebben veel moderne huishoudelijke machines een horizontaal spoelsysteem waarbij het spoeltje van bovenaf wordt geplaatst.

Ook bij Pfaff en Janome verschilt de constructie per model en serie.

Zoek daarom bij twijfel op:

merk + modelnummer + handleiding

Het modelnummer staat meestal op de machine of op een typeplaatje.

Dat levert een veel betrouwbaarder antwoord op dan alleen zoeken naar instructies voor het merk.

Gebruik niet zomaar een ander spoelhuis

Ben je tijdens het schoonmaken een onderdeel kwijtgeraakt? Koop dan niet het eerste metalen of kunststof spoelhuis dat er ongeveer hetzelfde uitziet.

Een spoelhuis moet passen bij het grijpersysteem van jouw machine.

Controleer daarom het modelnummer van de naaimachine en zoek een spoelhuis dat expliciet geschikt is voor dat model of die serie.

Hetzelfde geldt voor spoeltjes. Diameter, hoogte en vorm kunnen verschillen.

Controleer alles voordat je weer gaat naaien

Een spoelhuis van een naaimachine in elkaar zetten is vooral een kwestie van de juiste volgorde aanhouden. Bij een klassiek uitneembaar systeem plaats je eerst de grijper correct terug, daarna de grijperring en eventuele borgklemmen. Vervolgens plaats je het spoeltje volgens de voorgeschreven draairichting in het spoelhuis en zet je het spoelhuis terug in de machine.

Heb je een modern drop-in systeem? Dan werkt de constructie anders en moet je de instructies van jouw specifieke model volgen.

Test de machine na montage altijd eerst rustig met het handwiel. Draait alles soepel en raakt de naald niets? Dan kun je de onderdraad omhoog halen en op een reststuk stof een paar steken proberen.

Blokkeert het mechanisme of hoor je metaal tegen metaal? Stop dan. Opnieuw controleren kost je een paar minuten, een beschadigde grijper of naaldmechanisme repareren iets meer.