Een WTW-systeem (warmteterugwinning) is in veel moderne woningen een standaard onderdeel van de ventilatie. Maar steeds meer mensen vragen zich af of ze hun wtw vervangen door een warmtepomp kunnen als alternatief voor verwarming en ventilatie. Het antwoord is genuanceerd, want een WTW en een warmtepomp vervullen allebei een andere functie in je huis.

Toch is de combinatie of vervanging in bepaalde situaties zeker mogelijk. In dit artikel lees je wat een WTW precies doet, wanneer vervanging door een warmtepomp zinvol is en wat je kunt verwachten qua kosten en installatie.


Wat is het verschil tussen een WTW-systeem en een warmtepomp?

Een WTW-unit is een ventilatiesysteem dat verse lucht naar binnen brengt en de warmte uit de afgevoerde binnenlucht terugwint. Zo verlies je minder energie bij het ventileren. Het systeem verwarmt je huis niet actief, maar vermindert wel het warmteverlies.

Een warmtepomp is een verwarmingssysteem dat warmte uit de buitenlucht, de grond of het grondwater haalt en die omzet naar bruikbare warmte voor je huis. Dit systeem vervangt dus je cv-ketel, niet je ventilatiesysteem. Het zijn twee fundamenteel verschillende apparaten met verschillende functies.

Toch begrijpen veel mensen de verwarring. Sommige geavanceerde systemen combineren beide functies in één apparaat, zoals een lucht-lucht warmtepomp met geïntegreerde ventilatie. In dat geval kun je wél spreken van een echte vervanging van je WTW door een systeem met warmtepompfunctie.

Kenmerk WTW-systeem Warmtepomp
Hoofdfunctie Ventilatie met warmteterugwinning Verwarming (en koeling)
Vervangt cv-ketel? Nee Ja
Vervangt ventilatie? Ja Alleen bij lucht-lucht systeem
Energiebesparing Op ventilatieverliezen Op verwarmingskosten
Gemiddelde levensduur 15 tot 20 jaar 15 tot 20 jaar

Wanneer is het slim om je WTW te vervangen door een warmtepomp?

Er zijn situaties waarin het logisch is om na te denken over vervanging van je bestaande WTW-unit. Bijvoorbeeld als je unit aan het einde van zijn levensduur is en je tegelijk ook van het gas af wilt. Dan is het een goed moment om de hele installatie opnieuw te bekijken.

In nieuwbouwwoningen en goed geïsoleerde huizen zie je steeds vaker een hybride oplossing waarbij een warmtepomp de verwarming verzorgt en een apart ventilatiesysteem de luchtkwaliteit regelt. Maar er zijn ook all-in-one systemen op de markt die beide taken combineren. Die zijn interessant als je leidingwerk wilt vereenvoudigen en ruimte wilt besparen.

Een lucht-lucht warmtepomp is het systeem dat het meest lijkt op een WTW-vervanging, omdat het zowel de lucht verwarmt als circuleert. Toch heeft dit systeem een belangrijk nadeel: het verwarmt de lucht direct, maar sluit niet altijd aan op vloerverwarming of radiatoren. Laat je altijd adviseren door een erkend installateur voordat je een keuze maakt.

Situaties waarbij vervanging het overwegen waard is:

  • Je WTW-unit is ouder dan 15 jaar en vraagt regelmatig om onderhoud
  • Je wilt van het aardgas af en zoekt een compleet nieuw verwarmingsconcept
  • Je woning is goed geïsoleerd (minimaal label B of hoger)
  • Je hebt ruimte voor een buitenunit van een warmtepomp
  • Je wilt zowel verwarmen als koelen met één systeem

Houd er rekening mee dat een warmtepomp zonder ventilatiefunctie nooit je WTW volledig vervangt. Je hebt in dat geval alsnog een aparte ventilatieoplossing nodig voor een gezond binnenklimaat.


Wat zijn de kosten van WTW vervangen door een warmtepomp?

De kosten van wtw vervangen zijn sterk afhankelijk van het type systeem dat je kiest en de situatie in je woning. Een eenvoudige WTW-unit vervangen kost doorgaans tussen de 1.500 en 3.500 euro inclusief installatie. Een volledig warmtepompsysteem is een stuk duurder.

Voor een lucht-water warmtepomp, die het meest gebruikt wordt als vervanging van de cv-ketel, betaal je al snel tussen de 5.000 en 12.000 euro. Daar komen eventuele aanpassingen aan radiatoren of vloerverwarming nog bij. Een lucht-lucht systeem is goedkoper, maar biedt minder comfort in koude winters.

Systeem Gemiddelde installatiekosten Subsidie mogelijk?
Nieuwe WTW-unit €1.500 tot €3.500 Beperkt
Lucht-lucht warmtepomp €2.500 tot €5.000 Soms via ISDE
Lucht-water warmtepomp €5.000 tot €12.000 Ja, via ISDE
Bodem-water warmtepomp €10.000 tot €20.000 Ja, via ISDE

Via de ISDE-subsidie (Investeringssubsidie Duurzame Energie) kun je als particulier een deel van de kosten terugkrijgen bij de aanschaf van een warmtepomp. Controleer altijd de actuele voorwaarden op de website van RVO, want de regelingen kunnen per jaar veranderen. Een erkend installateur kan je hier vaak ook bij helpen.


Stap voor stap: zo pak je de vervanging aan

Een goede voorbereiding voorkomt verrassingen. Of je nu kiest voor een nieuw WTW-systeem of een volledige overstap naar een warmtepomp, de aanpak volgt altijd een vaste volgorde. Hieronder lees je hoe je dat het beste kunt doen.

Stap 1. Breng je huidige situatie in kaart

Kijk eerst hoe oud je huidige WTW-unit is en wat de staat van je isolatie is. Een warmtepomp werkt het beste in een goed geïsoleerde woning. Noteer ook de plattegrond van je ventilatiekanalen, want een installateur heeft die informatie nodig.

Stap 2. Laat een energieadvies uitvoeren

Een energieadviseur of installateur kan berekenen welk systeem het beste past bij jouw woning. Dit advies is vaak gratis of goedkoop en bespaart je op de lange termijn veel geld. Vraag altijd om een schriftelijk rapport met vergelijkende opties.

Stap 3. Vraag meerdere offertes op

Vraag minimaal drie offertes op bij gecertificeerde installateurs. Let niet alleen op de prijs, maar ook op het merk, de garantievoorwaarden en de serviceafspraken. Een goedkope installatie kan op de lange termijn duurder uitpakken als de service niet deugt.

Stap 4. Controleer de subsidieaanvraag

Dien de ISDE-subsidie aan vóór de installatie begint, want dit is een voorwaarde voor toekenning. Je kunt dit zelf doen via de website van RVO of je installateur vragen dit te regelen. Zorg dat het gekozen apparaat op de goedgekeurde apparatenlijst staat.

Stap 5. Plan de installatie en zorg voor vervangende ventilatie

Spreek duidelijk af wat er met je bestaande ventilatiekanalen gebeurt. Als de warmtepomp de ventilatie niet overneemt, moet er een alternatief systeem komen. Zorg dat er tijdens de werkzaamheden voldoende doorluchting in je woning blijft.


Veelgestelde vragen over WTW vervangen door een warmtepomp

Hieronder vind je de meest gestelde vragen over het vervangen van een WTW-systeem door een warmtepomp. De antwoorden helpen je om een weloverwogen keuze te maken voor jouw situatie.

Kan een warmtepomp een WTW-systeem volledig vervangen?

Alleen een lucht-lucht warmtepomp kan in bepaalde gevallen de ventilatiefunctie overnemen. Een lucht-water warmtepomp vervangt de cv-ketel, maar niet het ventilatiesysteem. Je hebt in dat geval nog steeds een aparte ventilatieoplossing nodig voor een gezonde luchtkwaliteit binnenshuis.

Hoeveel subsidie krijg ik bij de aanschaf van een warmtepomp?

Via de ISDE-subsidie kun je als particulier een vast bedrag per apparaat ontvangen. Het exacte bedrag hangt af van het type warmtepomp en de actuele subsidielijst van RVO. Raadpleeg altijd de meest recente informatie op rvo.nl voordat je een beslissing neemt.

Is mijn woning geschikt voor een warmtepomp?

Een warmtepomp werkt het beste in woningen met minimaal energielabel B of hoger. Slechte isolatie zorgt ervoor dat de warmtepomp hard moet werken en minder efficiënt is. Laat eerst een energieadvies uitvoeren om te weten of extra isolatie nodig is voordat je investeert.

Wat gebeurt er met mijn bestaande ventilatiekanalen bij een warmtepompinstallatie?

Als je overstapt op een lucht-water warmtepomp blijven de bestaande ventilatiekanalen gewoon in gebruik voor het ventilatiesysteem. Je vervangt in dat geval alleen het verwarmingsgedeelte van je installatie. Bij een lucht-lucht warmtepomp kunnen de kanalen soms hergebruikt worden, maar dat hangt af van het specifieke systeem en de woningindeling.


Maak de juiste keuze voor een duurzame en comfortabele woning

Of je nu kiest voor een nieuwe WTW-unit, een hybride oplossing of een volledig warmtepompsysteem, de sleutel ligt altijd in een goede voorbereiding. Zorg dat je woning goed geïsoleerd is, vraag meerdere offertes op en maak gebruik van beschikbare subsidies. Zo investeer je slim en profiteer je jarenlang van lagere energiekosten.

Wil je wtw vervangen door een warmtepomp overwegen voor jouw specifieke situatie, laat je dan altijd begeleiden door een gecertificeerde installateur. Zo weet je zeker dat de keuze technisch klopt, past bij je woning en voldoet aan alle geldende regelgeving.

💡 Een WTW-systeem en een warmtepomp vervullen verschillende functies, maar de juiste combinatie of vervanging kan je woning een stuk duurzamer en comfortabeler maken.